De perimenopauze, de overgang naar de menopauze, wordt vaak besproken in termen van opvliegers en onregelmatige menstruaties. Een belangrijk maar onderkend aspect van deze periode is echter perimenopauzale stemmingsinstabiliteit (PMI) – onvoorspelbare stemmingswisselingen, waaronder angst, prikkelbaarheid en neerslachtigheid. Deskundigen schatten dat 65-70% van de mensen last heeft van PMI, waardoor het vaker voorkomt dan het premenstrueel syndroom (PMS), maar het blijft grotendeels onbekend.
De wetenschap achter de schommels
PMI treedt op als gevolg van grillige hormoonschommelingen, aangezien de eierstokken de productie van oestrogeen en progesteron geleidelijk verminderen. Deze instabiliteit kan onvoorspelbare dagelijkse emotionele verschuivingen veroorzaken, waardoor mensen van het ene op het andere moment niet zeker weten hoe ze zich zullen voelen.
Het gaat niet alleen om het gevoel dat je ‘niet lekker’ bent; het is een fysiologische verandering die het dagelijks leven aanzienlijk kan verstoren.
Veelvoorkomende symptomen van PMI
Mensen die PMI ervaren, melden vaak:
- Prikkelbaarheid en plotselinge uitbarstingen
- Betraandheid of verhoogde emotionele gevoeligheid
- Angst en gevoelens van overweldiging
- Moeite met omgaan met stress
- Verergering van premenstruele symptomen
Deze stemmingswisselingen overlappen vaak met andere symptomen van de perimenopauze, zoals slaapstoornissen, opvliegers en hersenmist, waardoor de diagnose complexer wordt.
Wie is het meest kwetsbaar?
Hoewel PMI iedereen in de perimenopauze kan treffen, lopen bepaalde personen een groter risico. Degenen met een voorgeschiedenis van postpartumdepressie, angst of ernstige menstruele stemmingswisselingen hebben meer kans op PMI. De onvoorspelbaarheid van hormoonverschuivingen kan bestaande kwetsbaarheden in de geestelijke gezondheidszorg verergeren.
Wat u moet doen als u deze gevoelens herkent
Als u PMI vermoedt, is de eerste stap validatie : u bent niet de enige en deze gevoelens zijn niet denkbeeldig.
- Raadpleeg een beroepsbeoefenaar in de gezondheidszorg: Sluit andere oorzaken uit (schildklierproblemen, klinische depressie) en bespreek de behandelingsopties.
- Beoordeel de impact: Als stemmingswisselingen beheersbaar zijn en het dagelijks leven niet verstoren, kan zelfzorg voldoende zijn.
- Zoek een behandeling als het functioneren verminderd is: Als u verlies van interesse in activiteiten, concentratieproblemen of zelfmoordgedachten ervaart, is onmiddellijke professionele hulp van cruciaal belang.
Behandelingsopties
Effectieve interventies zijn onder meer:
- Aanpassingen van levensstijl (beweging, dieet, slaaphygiëne)
- Cognitieve gedragstherapie (CGT)
- Hormoontherapie (HST)
-
Niet-hormonale medicijnen (SSRI’s, SNRI’s)
-
Ga er niet van uit dat u zonder ondersteuning “er doorheen moet duwen”. Op bewijs gebaseerde behandelingen kunnen de kwaliteit van leven aanzienlijk verbeteren.*
Ondersteuning zoeken
Als uw zorgverlener uw zorgen afwijst, vraag dan om een second opinion. De perimenopauze is een normale biologische transitie, maar dat betekent niet dat deze in stilte moet worden doorstaan. Open gesprekken en geïnformeerde zorg kunnen een betekenisvol verschil maken.
Als jij of iemand die je kent geestelijke gezondheidszorg nodig heeft, neem dan contact op met:
- Bel of sms 988
- Chat op 988lifeline.org
- Bezoek dontcallthepolice.com voor lokale bronnen.
Het negeren van deze stemmingswisselingen kan ernstige gevolgen hebben. Hulp zoeken is geen teken van zwakte, maar een proactieve stap in de richting van welzijn tijdens deze uitdagende fase.
